Podstawowa Opieka Zdrowotna

Podstawowa opieka zdrowotna to powszechnie dostępna, najważniejsza część systemu opieki zdrowotnej. Świadczenia w POZ udzielane są osobom, które dokonały wyboru lekarza, pielęgniarki, położnej POZ. Realizowane są najczęściej w warunkach ambulatoryjnych (w gabinecie, poradni lub przychodni), ale w przypadkach uzasadnionych medycznie, także w domu pacjenta lub w domu pomocy społecznej.

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej ma obowiązek zapewnić (od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 18.00) porady lekarskie w przychodni, w przypadkach medycznie uzasadnionych – wizyty domowe oraz funkcjonowanie gabinetu zabiegowego i punktu szczepień.

Rejestracja pacjentów na wyznaczone godziny odbywać się może w każdej formie: osobiście, telefonicznie lub za pośrednictwem osoby trzeciej.

Gabinet zabiegowy (w tym punkt szczepień) powinien być czynny od poniedziałku do piątku, w godzinach pracy przychodni POZ, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Gabinet powinien być także otwarty w godzinach popołudniowych po godzinie 15.00 – minimum jeden raz w tygodniu.

W pozostałym czasie , tj. od poniedziałku do piątku od 18.00 do 8.00 dnia następnego oraz całodobowo w soboty, niedziele i inne dni ustawowo wolne od pracy realizowane są świadczenia nocnej i świątecznej opieki lekarskiej i  pielęgniarskiej w POZ w przypadku   nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia , a także w związku z potrzebą   zachowania ciągłości leczenia .

W tym czasie ubezpieczony ma prawo do   ambulatoryjnych porad lekarskich ambulatoryjnych porad lekarskich oraz związanych z nimi świadczeń pielęgniarskich (w tym także do wykonania zleconych iniekcji, zmian opatrunków, zaopatrzenia drobnych urazów możliwych do wykonania w ramach gabinetu zabiegowego). W sytuacji kiedy pacjent nie jest w stanie dotrzeć do lekarza osobiście może skorzystać ze świadczeń w ramach   wyjazdowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej (odpowiednik wizyty domowej lekarza rodzinnego).

Ubezpieczonemu w ramach świadczeń lekarza podstawowej opieki zdrowotnej przysługuje również prawo do bezpłatnego bądź częściowo odpłatnego   transportu sanitarnego . Świadczenia te udzielane są od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 18.00 w oparciu o skierowanie wystawione przez lekarza rodzinnego, a wykonywane przez świadczeniodawcę mającego podpisaną odrębną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Informacja o miejscu udzielania tychże świadczeń – dokładny adres i numer telefonu – powinna zostać umieszczona w widocznym miejscu w zakładzie opieki zdrowotnej, do którego pacjent złożył deklarację wyboru lekarza poz.

Warto wiedzieć, że:

• w stanach nagłych, schorzeniach ostrych i  nagłych zachorowaniach, a także w innych stanach wymagających pilnej interwencji porada udzielana jest w dniu zgłoszenia,
• w schorzeniach przewlekłych świadczenia udzielane są w terminie uzgodnionym z pacjentem,
• zmiana lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej przysługuje bezpłatnie osobie ubezpieczonej nie częściej niż dwa razy w roku kalendarzowym. W  przypadku każdej kolejnej zmiany pacjent wnosi opłatę w wysokości 80 zł (nie dotyczy to zmiany miejsca zamieszkania i sytuacji zaprzestania udzielania świadczeń przez wybranego świadczeniodawcę oraz innych przyczyn niezależnych od pacjenta),
• zmiany dokonuje się poprzez wypełnienie u nowo wybranego lekarza/pielęgniarki/położnej druku deklaracji,
• ubezpieczony ma prawo do bezpłatnych świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej poza miejscem zamieszkania w przypadkach nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia.

Wykaz niektórych świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej:

1. Świadczenia w zakresie profilaktyki : lekarz poz koordynuje wykonanie i dokonuje kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zapewnia wykonywanie szczepień, zgodnie z odrębnymi przepisami, informuje o szczepieniach zalecanych, uczestniczy w realizacji programów profilaktycznych,
2. Świadczenia w zakresie działań mających na celu rozpoznanie chorób : lekarz poz planuje i koordynuje postępowanie diagnostyczne stosownie do stanu zdrowia pacjenta, przeprowadza badanie podmiotowe i przedmiotowe pacjenta, wykonuje testy lub zleca wykonanie badań dodatkowych, a w szczególności laboratoryjnych i obrazowych, kieruje pacjenta na konsultacje specjalistyczne do jednostek lecznictwa zamkniętego w celu dalszej diagnostyki i leczenia, w przypadku gdy uzna to za konieczne, dokonuje interpretacji wyników badań i konsultacji wykonanych przez innych świadczeniodawców, orzeka o stanie zdrowia pacjenta w oparciu o  osobiste badanie i dokumentację medyczną,
3. Świadczenia w zakresie leczenia chorób : lekarz poz planuje i uzgadnia z pacjentem postępowanie terapeutyczne, stosownie do jego problemów zdrowotnych oraz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zleca i monitoruje leczenie farmakologiczne, wykonuje zabiegi i  procedury medyczne, kieruje do: lekarzy specjalistów, na oddziały lecznictwa stacjonarnego, do zakładów opieki długoterminowej, pielęgniarskiej długoterminowej opieki domowej, na leczenie uzdrowiskowe, orzeka o czasowej niezdolności do pracy lub nauki zgodnie z  odrębnymi przepisami,
4. Świadczenia w zakresie działań mających na celu usprawnianie pacjenta : lekarz poz wykonuje zabiegi i procedury rehabilitacyjne, stosownie do posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności oraz posiadanych kwalifikacji i możliwości, zleca wykonywanie zabiegów rehabilitacyjnych przez świadczeniodawców, zleca wydanie pacjentowi przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych zgodnie z odrębnymi przepisami.

Podstawa prawna:   Zarządzenie nr 26/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zarządzenia nr 69/2007/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w  rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna oraz Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2005 r., nr 214, poz. 1816).